Danas obilježavamo 75. obljetnicu oslobođenja našeg grada. Dan je to kada se Rovinj i Rovinjština prisjećaju i svoja dva narodna heroja Pina Budicina i Mattea Benussija Cia, ali i svih antifašističkih boraca koji su tijekom II. svjetskog rata žrtvovali svoj život za slobodu i jedno bolje sutra. Svečan je to i važan datum za Rovinj i Rovinjštinu, ali i za susjedne istarske gradove i mjesta jer većina njih je oslobođena od fašistističke ideologije i terora upravo ovih dana. 8. svibnja i Europa obilježava Dan pobjede.
Obzirom na okolnosti svečani čin polaganja vijenca na spomenik palim borcima ove je godine obavljen je bez uzvanika i građana kako bi se ispoštovale mjere propisane od strane županijskog i nacionalnog stožera civilne zaštite. U jutarnjim satima vijenac su položili gradonačelnik Marko Paliaga, predsjednik Gradskog vijeća Valerio Drandić i predsjednik Udruge antifašističkih boraca i antifašista Rovinjštine Branko Oplanić.
U nastavku, donosimo u cijelosti obraćanje gradonačelnika Marka Paliage:
«Danas smo, u znak sjećanja i pijeteta, položili vijenac na Spomenik palim borcima povodom 75. obljetnice oslobođenja Rovinja.
Spomenik na Valdibori podigli su građani Rovinja sredinom pedesetih godina. Vremenom je postao trajno mjesto sjećanja za sve naše poginule borce koji su bili dijelom velikog antifašističkog pokreta. Stoga se sa ponosom valja prisjetiti doprinosa Pina Budicina, Mattea Benussija –Cia, braće Brajković, braće Lorenzetto, Francesce Bodi, Antona Bučkovića, braće Božić, Pietra Bobicchia, Stanka Pauletića, Giordana Paliage ali i svih drugih rovinjskih partizana i aktivista.
Oslobođenje našega grada bilo je onomad doživljeno kao početak novih nadanja, ali dijelom i kao neizvjesnost koju će donijeti nove političke granice i strah od ustroja tada nove države. Optanti i egzodus talijanskog stanovništva pedesetih godina Rovinja i Istre jesu, nažalost, realnost naše povijesti. No, to je bilo i razdoblje gdje su na zasadima antifašizma stvarani temelji suživota i tolerancije dvaju naroda i dviju kultura – talijanske i hrvatske.
Poštivanje drugih i drugačijih kod nas je način življenja, nematerijalno nasljeđe u kojem odrastamo i kojeg štitimo. Zato poštujemo život i suživot, poštujemo one koji su ovaj i ovakav život omogućili i kojima smo danas odali dužnu počast i zahvalnost.
Oggi abbiamo deposto una corona di fiori sul monumento ai nostri caduti antifascisti in Valdibora nella ricorrenza dei settantacinque anni della liberazione di Rovigno dal nazifascismo.
I nostri partigiani hanno dato un notevole contributo alla vittoria degli ideali della liberta' creando le condizioni di un nuovo modello di vita. Vennero allora gettate le basi della tolleranza e della convivenza delle nostre due culture, quella croata e italiana. Questi valori sono stati tramandati alle generazioni future e sono ancora oggi vivi nel nostro presente e nel nostro operare.
A tutte le mie concittadine ed a tutti i miei concittadini auguro la giornata della liberazione della nostra città.
Svim građankama i građanima čestitam dan oslobođenja Rovinja».
